SOMA-Embodiment to metoda pracy z ciałem i traumą, będąca rozwinięciem podejścia Somatic Experiencing stworzonego przez Petera Levine’a. Jej autorką jest dr Sonia Gomes, a współtwórcą Marcelo Muniz. Metoda ta łączy wiedzę z zakresu neurobiologii, teorii ucieleśnienia, pracy z systemem zmysłowym oraz percepcją przestrzeni i grawitacji.

Ucieleśnienie – czyli pełna obecność w ciele – oznacza świadomy kontakt z tym, co dzieje się wewnątrz i na zewnątrz nas, z poszanowaniem granic własnych i innych osób. W podejściu SOMA-Embodiment zakłada się, że trauma wpływa nie tylko na emocje i układ nerwowy, ale też zaburza naszą zdolność orientowania się w przestrzeni, poczucie ciężaru i stabilności, a także relację z własnym ciałem.

Podstawą pracy w SOMA jest reorganizacja percepcji – czyli zdolności odczuwania i interpretowania sygnałów zmysłowych. Według tej metody, aby skutecznie pracować z traumą, trzeba najpierw przywrócić ciało do kontaktu z grawitacją, przestrzenią i zmysłami. Bez tego nie jest możliwe prawdziwe poczucie osadzenia i bezpieczeństwa.

Ważnym elementem SOMA jest system haptyczny – pojęcie zaczerpnięte od Jamesa Gibsona, który opisywał zmysły jako aktywne systemy orientacyjne, a nie tylko bierne kanały odbioru bodźców. System haptyczny łączy czucie głębokie, dotyk, ruch i siłę ciężkości, pozwalając nam rozpoznawać, gdzie jesteśmy w przestrzeni i jak się w niej poruszamy.

W pracy terapeutycznej SOMA-Embodiment skupia się na miejscach w ciele, gdzie ruch został zatrzymany lub gdzie zabrakło wsparcia. Terapeuta obserwuje, gdzie brakuje ekspresji, delikatnie wprowadza uwagę i wspiera powrót przepływu. Chodzi nie tyle o odtworzenie przeszłości, ile o odzyskanie dostępu do percepcji i wewnętrznej organizacji, które zostały utracone w wyniku traumy.

SOMA-Embodiment pozwala odbudować kontakt z ciałem, przywrócić zaufanie do jego sygnałów i odzyskać poczucie bycia u siebie. W przeciwieństwie do metod opartych na narracji, SOMA pracuje z tym, co najbardziej pierwotne — z czuciem, ciężarem, ruchem i orientacją w świecie. Dzięki temu wzmacnia integrację, poczucie bezpieczeństwa i wewnętrzną stabilność.